Kì vọng gì ở FED?

Các rủi ro ngắn hạn đang làm giảm khả năng nới lỏng chính sách nhưng quỹ đạo chính sách trong trung hạn của FED sẽ vẫn như cũ, hướng tới việc giảm lãi suất. Có thể, các quỹ đầu tư sẽ sớm gia nhập vào thị trường trở lại khi tỷ trọng tiền mặt đang ở mức tương đối cao. Tuy vậy, ta vẫn cần phải có những đánh giá khách quan về tình hình hiện tại:

1. FED có khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn:

• FED đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3.5-3.75% trong cuộc họp tháng 03. Jerome Powell nhấn mạnh rằng các quan chức cần thấy thêm nhiều tiến triển trong việc kiềm chế lạm phát tại Mỹ trước khi có thể thực hiện các bước nới lỏng tiếp theo.
• US Central Bank đã nâng dự báo về lạm phát và tăng trưởng GDP cho năm 2026.
• Ông Powell cũng đã bổ sung rằng còn quá sớm để xác định quy mô và thời hạn tác động của cuộc xung đột với Iran lên nền kinh tế.

2. Xu hướng nới lỏng chính sách sẽ không thay đổi:

• Lạm phát hàng hóa cốt lõi của Mỹ sẽ chậm lại trong nửa cuối năm, trong khi tăng trưởng có khả năng giảm tốc về mức xu hướng trong bối cảnh giá dầu tăng cao.
• Dù báo cáo việc làm tháng 03 tại Mỹ vượt kỳ vọng nhờ thời tiết thuận lợi và các yếu tố tạm thời, thị trường lao động vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và từ đó mở đường cho FED cắt giảm lãi suất trong Quý IV/2026.

3. Lãi suất thấp sẽ là động lực để giới đầu tư hoạt động sôi nổi hơn:

• Nhóm nhà đầu tư cá nhân đang cân nhắc "xuống tiền" để mở rộng danh mục.
• Các loại trái phiếu chất lượng cao có kỳ hạn NGẮN HẠN - TRUNG HẠN cũng như các cổ phiếu có tỷ lệ cổ tức cao đang là các lựa chọn hấp dẫn.

Trong một bài nghiên cứu của FED Dallas*, số liệu cho thấy rằng bất chấp giá nhiên liệu tăng sốc cũng không có tác động quá dai dẳng lên lạm phát tại Mỹ. Mặc dù nền giá có tăng lên nhưng cũng sẽ giảm lại rất nhanh. Cũng có bằng chứng cho thấy rằng dù giá dầu tăng đột biến sẽ làm tăng lạm phát kì vọng lên thêm 0.5 điểm phần trăm. Tuy vậy, mức tăng này lại có phần nào KHIÊM TỐN khi so sánh với các biến độg lịch sử trong lạm phát kì vọng của các hộ gia đình theo thời gian. Hơn thế nữa, bất kì tác động khả thi lên lạm phát tổng thể (headline inflation) đều đã được tính toán trong việc ước tính lạm phát. Bài nghiên cứu của FED Dallas tập trung hoàn toàn vào các cấu phần của lạm phát và lạm phát kì vọng chịu tác động của giá xăng dầu. Rõ ràng, giá xăng tăng chỉ là một trong những nguồn gây ra áp lực lạm phát. Phần nghiên cứu không hề đề cập tới các áp lực chi phí rộng hơn đến từ thị trường lao động thắt chặt hay sự gián đoạn của chuỗi cung ứng kéo dài - những yếu tố vốn đang gây áp lực lên CPI.

Việt Nam hiện tại

Việc lãi suất của FED có thể hạ vào cuối năm nay không đồng nghĩa với việc thị trường vốn nước ta sẽ sớm được hưởng lợi. Tuy nhiên, đây vẫn là một yếu tố tích cực nhằm làm giảm sức mạnh của đồng USD và làm tăng xác suất dòng vốn đầu cơ của khối ngoại quay trở lại. Dòng vốn FII này thường không bền nhưng cũng sẽ là trợ lực giúp SBV giải quyết được rất nhiều vấn đề liên quan tới bài toán cân đối nguồn cung VND và USD. Kết hợp với việc nâng hạng vào nửa cuối năm, không quá khó hiểu khi thị trường đang kì vọng SỚM.

Từ giờ tới khi FED có thể giảm lãi suất vẫn còn tới hơn 6 tháng nữa, SBV và Kho bạc Nhà nước cũng đang rất chật vật để cung cấp thanh khoản cho thị trường. Một trong các cách khả thi nhất để hệ thống ngân hàng bổ sung thanh khoản chính là liên tục huy động mới. Gọi là huy động mới nhưng thực tế lượng tiền trong nền kinh tế sẽ không thay đổi mấy, chỉ là lấy từ ngân hàng này sang ngân hàng khác. Việc chạy đua huy động sẽ khiến lãi suất tăng nhanh chóng và từ đó làm tăng chi phí vốn của hệ thống ngân hàng, dần dần sẽ khiến lãi vay tăng dù có độ trễ tác động.

Việc SBV kiểm soát lãi suất huy động gần đây không phải tích cực hoàn toàn, nhất là khi các ngân hàng đã bắt đầu tập trung huy động vốn sang phía phát hành giấy tờ có giá (GTCG) nhiều hơn là tiền gửi (cả có kỳ hạn và không kỳ hạn) từ năm 2025. GTCG là sản phẩm mang tính hợp đồng, cho phép các ngân hàng khóa nguồn tiền theo kỳ hạn đã ký. Khách hàng vẫn có thể chuyển nhượng qua lại nhưng không tạo nghĩa vụ thanh toán cho phía ngân hàng.

Tổng quan lại thì việc SBV kiểm soát lãi suất huy động sẽ tốt cho việc điều hướng dòng tiền sang một kênh dài hạn hơn, nhưng không thay đổi được thực trạng "thiếu tiền" để funding cho khối tài sản dài hạn đang tăng dần đều.

* Bài nghiên cứu của FED Dallas: Limited Impact of Rising Energy Prices on U.S. Inflation, Inflation Expectations in 2020–23 - Dallasfed.org

Trích dẫn: FED Dallas, UBS, Profit Hunter